Loading...

Çiçekçilikte İleri Dönüşüm Örnekleri

İleri dönüşüm ya da yaratıcı yeniden kullanım. Bir şeyi atmayıp tekrar tekrar, benzer veya farklı şekilde değerlendirmek. Aslında çocukken tanık olduğumuz birçok ileri dönüşüm örneği var: Annelerimizin kabak tatlısı yaparken çekirdeklerini kurumaya bırakması, yağ tenekelerinin ve yoğurt kaplarının saksı veya saksı altlığı olarak kullanılması, yediğimiz meyvelerin çekirdeklerini bahçeye ekmek, bayat ekmeklerden papara yapmak…

Bahçecilik ve çiçekçilikte ileri dönüşüm (upcycling)… İleri dönüşüm konusunun benim için en güzel yanı hayata tekrar tutunan objelerin eski halinden de güzel görünmesi. Annelerimizin büfesinde -eskiden vitrin denirdi- süs diye öylece duran kristal ya da kesme vazoları, çanakları hatırlıyorum. Misafirler için çıkarılır, sonra tekrar büfedeki yerine konurdu. Bazıları masanın üstünde, artık şekline göre canlı veya yapay çiçekler, bayram şekerleri ile dolardı. Bu eşyalar zamanla popülerliğini kaybedip ikinci el eşya satan dükkan ve antikacılarda hüzünle yerlerini aldılar. Elden çıkarmaya kıyamayanlar ise evin bir köşesinde onları tutmaya devam ediyor.

Çiçekçilikte ileri dönüşüm örneğine dönüşen projem

İşte o neslin çocuklarından biri olarak, geçmişin izleri ile dolu bu zarif objeleri çiçek tasarımlarım için değerlendirebilir miyim diye bir fikir aklıma geldi. Çiçekçilikte ileri dönüşüm örneği olarak Chi Collection’ı tasarladım. Anılarla dolu bu objeler, yıllardır evimde ve bahçemde yetiştirdiğim bitkilere şık birer saksıya dönüştü.

Çiçekçilikte ileri dönüşüm örneği olabilecek Chi Colleciton adlı tasarımım
Chi Collection tasarımımdan

Amacım sadece bir saksı elde etmek değil, geçmişe bir saygı duruşu, anıları hüzünle değil gülümseyerek kucaklamaktı. Bunu yaparken atıl eşyaların doğaya çöp olarak dönmesini engellemiş olmanın o hafif hissini yaşıyorum. İleri dönüşümün felsefesine uygun olarak objeler de eski halinden daha şık oldu. Ne dersiniz?

Çiçekçilikte ileri dönüşüm örneği, çok eski bir ütüye bitkileri ekmek
Chi Collection-Daha fazla fotoğraf için @birtohumlabaslarhayat /Instagram

Bahçecilik ve çiçekçilikte ileri dönüşüm örneklerine son birkaç yıldır daha fazla rastlıyoruz. Eski bir çift bot, araba lastiği, kavanoz, ampul… Hatta eski bir kapıyı da şuraya bırakalım.



Geri dönüşüm sürecinde su ve elektrik kaynaklarımız kullanıldığı için karbon ayak izi artıyor. Zaten geri dönüşebildiği söylenen şeylerin çok azını gerçekte bu sürece dahil edebiliyoruz. Oysa ileri dönüşümde (upcycling) objelerin kullanım ömrü uzamış oluyor. Doğal kaynaklarımızı da korumuş oluyoruz.

Hindistan’dan Harika Bir Örnek

Şimdi paylaşacağım çiçekçilikte ileri dönüşüm örneği şahane bir örnek! Hindistan’da çiçek, halkın dini açıdan bağlılığını ifade etmesinde çok sık kullanılıyor. Az buz değil, her yıl 800 milyon ton çiçek sadece bu ritüeller için kullanılıp tapınak, cami ve gurudwara adlı ibadethanelere bırakılıyor. Ortaya çıkan rengarenk görüntüler çok hoş ama sonra ne olacak? Bu çiçekler kutsal kabul edildiği için kimse onları çöpe atamıyor. Peki ne yapılıyor? Tapınaklardaki çiçekler kutsal sayılan başka bir yere bırakılıyor. Dünyanın en büyük nehirlerinden birine, Ganj Nehri’ne! Milyonlarca kırmızı gül, sarı kadife çiçeği, pıtrak çiçeği…

Çiçeklerin ileri dönüşüm sürecinin kahramanları kadınlar

Photo: 30Stades.com

Bu durum zaten yüksek kirlilik seviyelerindeki nehir ve kollarında ciddi bir çevresel soruna yol açıyor. Çiçeklerde kullanılan pestisit ve diğer zararlı kimyasallar nehir canlılarını öldürüyor, nehir ve çevresindeki kirlenmeyi daha da tehlikeli boyutlara taşıyor. Atık çiçeklerin ekosisteme verdiği zararın, sanayi atıklarının verdiği ile aynı oranda olduğunu okudum. Hindistan, hava kirliliğinde dünyada altıncısı bir ülke.

Girişimci Ankit Agarwal ve çocukluk arkadaşı, aynı zamanda iş ortağı Karan Rastogi, bu konuya kafa yormuş. Dini liderleri ziyaret edip onlara “Bu çiçekleri nehre atmayalım, geri dönüşüme gönderelim” diye teklif etmişler. “Olmaz öyle şey” cevabını almışlar, birçoğu da gençlere “Siz kutsal çiçeklere saygı duymuyorsunuz” diye tepki göstermiş.



Sonra ne oldu? Aradan 2 yıl geçti ve iki genç adam, haklı olduklarını Mayıs 2015’te kurdukları helpusgreen.com ve Phool.co adlı sosyal girişim ile ispatladı. Kuruluş aşamasında, dünyadaki birçok girişimcinin başkalarından aldığı yorumu onlar da almış: “Siz delisiniz.”

Girişim, Uttar Pradesh’teki ibadethanelerden günde 3 ton atık çiçek topluyor. Dini yöneticileri “Çiçekleri kutsal amaçlar için kullanacağız” diyerek ikna etmeyi başarmışlar. Onlardan kompost yapıyor, tütsü çubukları ve birkaç ürün daha üretiyorlar. “Çiçek dönüşümü teknolojisine” liderlik edip dünyaya umut ve örnek oluyorlar.

Sosyal girişimci Ankit Agarwal

Photo: csrmandate.org

Paketler toprağa

Bu süreçte tütsü meselesi ayrıca önemli. Hindu törenlerinin vazgeçilmezi bu kokulu çubuklar normalde kömürden üretiliyor ve daha fazla satılsın diye paketlere tanrıların resimleri basılıyor. İnsanlar da bu yüzden çöpe atamıyor. Ya evde biriktiriyor ya da gidip Ganj Nehri’nin zaten kirli sularına bırakıyor ki bu atıklar da kirliliği daha fazla artırıyor. Helpusgreen, çiçeklerden elde ettikleri kompost ile yüzde yüz doğal tütsü üretiyor. Paketleme meselesine de çevreci bir çözüm getirmişler. Paketler biyolojik olarak doğada çözünebiliyor. İçleri ekilmeye hazır tohumlarla dolu! Kutsal fesleğen (Holy basil-Ocimum tenuiflorum) tohumları ile. Sloganları; (Paketi) Atma, Toprağa Ek. Müthiş…

Çiçekçilikte ileri dönüşüm için  Hindistan'dan Phool örneği

Sürecin kahramanları atık toplayıcı kadınlar. Çiçekleri yabancı maddelerden ayıklıyor, türüne göre ayırıyorlar. Kast sisteminin alt kademelerinden geliyorlar. Bu emekçi kadınlar ilk yıl günde 10 Rupi kazanırken, iki yıl sonra en az 150 Rupi (2 doların üzerinde) kazanmaya başlamış. Girişimci Ankit Agarwal kadınların başta sıfır olan özgüvenlerinin yerine geldiğini açıkça gözlemlediğini söylüyor. Bu bilgiyi 2017 tarihli fastcompany.com’daki bir makaleden aldığım için bu sayı artan iş hacmi ile çok daha artmıştır.

Pandemi sürecinden olumsuz etkilenen çiftçileri desteklemek için onlardan çiçek satın almışlar ve yüzde 100 doğal iki parfüm çeşidini de ürün gamına dahil etmişler. Elde paketleyip içine yine tohum ilave ederek.

Sosyal girişimin lideri Ankit Agarwal kim?

Başarının ardındaki isim Ankit Agarwal, öğrencilik yılları da başarıyla dolu parlak bir genç. Yüksek lisansını inovasyon yönetimi üzerine yapan bir biyoteknoloji mühendisi. 17 araştırma ve patentte imzası var. Forbes, Stanford ve Fortune Yayınları onu “Tapınak atıkları sorununa dünyada ilk kârlı ve yalın çözümü getiren kişi” olarak açıklamış. Fast Company Dergisi’nin Dünyayı Değiştiren Fikirler-2018 ödülünün sahibi. 26 ülkede sürdürülebilirlik projelerinde görev almış. Asia Society tarafından seçilen, üstün yetenekli 21 genç liderden ve Birleşmiş Milletler’in gençlik elçilerinden biri. Ayrıca iklim değişikliği ve eğitim başta olmak üzere dünyanın acil sorunlarına çözümler aramak için kurulan Newyork merkezli organizasyon Green Echoing’den 90 bin dolar ödüllü bursun sahibi. Doğa ve toplum için çalışan, akıllı, güzel yürekli, pırıl pırıl gençlerden sadece biri.

Düğün çiçekleri de dönüşüyor

Çiçekçilikte ileri dönüşüm; düğün çiçeklerinin elden geçirilerek bakımevlerine bağışlanması
Photo: Secret garden/Pexels.com

Taze çiçeklerin dünyada en çok tüketildiği alan, organizasyonlar. Açılışların ertesinde dükkanların önünde kurumaya yüz tutan ve oradan çöp tenekesine atılan çelenkleri görmek beni her zaman çok üzmüştür. Şimdi bahsedeceğim örnek tam da bu konuyla ilgili. Çiçek tasarımcıları Leona ve Tom Davis, Forget Me Knot Flowers adında bir sivil toplum kuruluşu kurmuş, düğün sahiplerinden izin alarak, Güney Jersey ve Philadelphia’da düğün ve etkinliklerde kullanılan çiçekleri çöpe gitmekten kurtarıp yeniden değerlendiriyor. Malzemeyi kesiyorlar, biçiyorlar, tasarımı değiştiriyorlar ve civardaki yaşlı bakımevlerine, kreşlere, hastanelere ve kadın sığınma evlerine götürüp gülümseme topluyorlar 🙂

Bu fikri onlara çiftin kızı, yıllar önce evlenirken vermiş: “Neden bu güzelim çiçekleri tekrar kullanmıyorsunuz?” diyerek. Leona Davis ve eşi Forget Me Knot Flowers organizasyonunu bu şekilde kurmuş. Gönüllerinden 1000 saat vermişler, 3000’den fazla buketi yeniden hazırlayıp dağıtmışlar. Çiçekleri de sadece bırakıp dönmemişler. Gittikleri yerin sakinlerine bizzat verip onlara büyük aşklarını sormuşlar, sohbetler etmişler. Çiçeklerini bağışlayan gelin ve damattan sıcacık bir notu da uzatarak… Müthiş, değil mi?

Prens Harry ve Meghan Markle da düğün çiçeklerinin ileri dönüştürülmesini sağlayarak bir bakımevine hediye etmişlerdi.

İstedikten sonra, ilham alabileceğimiz kaynak çok!

Ekolojik ev tasarımları yazıma da göz atmak isterseniz linki burada 🙂

Bunları da beğenebilirsiniz